در ادبیات نوین مدیریت دولتی، توسعه دیگر صرفاً به رشد شاخص‌های اقتصادی محدود نمی‌شود؛ بلکه کیفیت سرمایه انسانی به‌عنوان مهم‌ترین مزیت رقابتی کشورها شناخته می‌شود. در این چارچوب، آموزش‌های فنی و حرفه‌ای از یک خدمت آموزشی صرف فراتر رفته و به یکی از ارکان حکمرانی کارآمد و توسعه پایدار تبدیل شده است. 

حکمرانی مهارت مفهومی فراتر از برگزاری دوره‌های آموزشی است. این رویکرد بر هم‌افزایی میان دولت، صنعت، دانشگاه، بخش خصوصی و جامعه تأکید دارد تا نظام مهارت‌آموزی بتواند متناسب با نیازهای واقعی بازار کار، تحولات فناوری و الزامات اقتصاد آینده عمل کند. هر اندازه این هماهنگی عمیق‌تر باشد، فاصله میان آموزش و اشتغال کاهش یافته و بهره‌وری اقتصادی افزایش خواهد یافت.

امروزه جهان با سرعتی بی‌سابقه در حال تجربه تحولاتی، همچون هوش مصنوعی، اقتصاد دیجیتال، اتوماسیون و فناوری‌های نوین است. این تحولات بسیاری از مشاغل را دگرگون کرده و نیاز به مهارت‌های جدید را افزایش داده است. ازاین‌رو، مراکز آموزش فنی‌وحرفه‌ای باید علاوه بر انتقال مهارت‌های تخصصی، توانایی یادگیری مستمر، حل مسئله، خلاقیت، کار تیمی و سازگاری با تغییر را نیز در فراگیران تقویت کنند. در این میان، نقش مدیران مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای نیز دستخوش تحول شده است. مدیریت امروز تنها به اداره یک مرکز آموزشی محدود نمی‌شود، بلکه مستلزم هدایت یک نظام توسعه سرمایه انسانی است. مدیر موفق کسی است که بتواند نیازهای آینده بازار کار را شناسایی کند، ظرفیت‌های منطقه‌ای را بشناسد، ارتباط مؤثری با صنایع و کارفرمایان برقرار سازد و آموزش را به اشتغال، تولید و ارزش‌آفرینی پیوند دهد. از منظر سیاست‌گذاری عمومی، سرمایه‌گذاری در آموزش‌های مهارتی، سرمایه‌گذاری برای کاهش بیکاری، افزایش بهره‌وری، توسعه کارآفرینی، کاهش آسیب‌های اجتماعی و تقویت تاب‌آوری اقتصادی کشور است.

هر فردی که با یک مهارت وارد بازار کار می‌شود، نه‌تنها آینده شغلی خود را می‌سازد، بلکه در رشد اقتصاد ملی نیز سهمی مؤثر ایفا می‌کند. هفته ملی مهارت فرصتی ارزشمند است تا اهمیت فرهنگ مهارت‌آموزی بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد. این هفته تنها یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه یادآور مسئولیت مشترک همه دستگاه‌ها، دانشگاه‌ها، صنایع، کارفرمایان و خانواده‌ها در تربیت نیروی انسانی توانمند، خلاق و کارآمد است. بی‌تردید، آینده ایران را نه صرفاً منابع طبیعی، بلکه دستان توانمند، ذهن‌های خلاق و مهارت‌های به‌روز جوانان این سرزمین خواهند ساخت. اگر به دنبال توسعه‌ای پایدار، اقتصادی پویا و جامعه‌ای توانمند هستیم، باید مهارت را به یکی از ارکان اصلی حکمرانی و سیاست‌گذاری عمومی کشور تبدیل کنیم؛ زیرا آینده از آنِ ملت‌هایی است که امروز برای توسعه مهارت سرمایه‌گذاری می‌کنند.

به قلم: رضا سلیمی

رئیس مرکز آموزش فنی‌وحرفه‌ای شهرستان دیواندره